Zatrudnienie emeryta – najważniejsze informacje

Emeryt to osoba, która osiągnęła wiek emerytalny (czyli 60 lat w przypadku kobiet i 65 lat w przypadku mężczyzn) i zyskała prawo do emerytury. Świadczenia emerytalne są wypłacane po spełnieniu określonych warunków – oprócz wieku jest to m.in. staż pracy i oczywiście opłacanie potrzebnych składek. Zatrudnienie emeryta w miejscu pracy to coraz częściej spotykana sytuacja.

Decyzję o przyznaniu i wysokości emerytury podejmuje (na wniosek pracownika) Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) lub Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) – w zależności od tego, gdzie dany pracownik był ubezpieczony.

Emeryci, pomimo przyznanego prawa do świadczenia emerytalnego, często chcą podjąć dodatkową pracę. Nic dziwnego – wysokość emerytury często nie pokrywa nawet ich podstawowych wydatków. 

Pracodawca zatrudniający emeryta może liczyć na pewne ulgi w zakresie opłacanych składek i podatku

>> Testuj system kadrowo-płacowy 14 dni za darmo

PIT-0 dla pracującego emeryta 

Jeśli emeryt po przekroczeniu wieku emerytalnego dobrowolnie zrezygnuje z pobierania świadczenia emerytalnego i chce pozostać aktywny zawodowo – może skorzystać z zerowego PITu. 

Oznacza to zwolnienie z konieczności opłacania podatku od przychodów z pracy do kwoty 85 528zł. Nie ma znaczenia, czy jest to umowa o pracę, umowa zlecenia czy dzieło – ulga obowiązuje w przypadku tych wszystkich typów umów. 

Ponadto, emerytów również obowiązuje kwota wolna od podatku – 30 000zł.

Zatrudnianie emerytów – jaka umowa będzie najkorzystniejsza?

Umowa o pracę

W przypadku podpisania umowy o pracę z emerytem, pracodawca nadal musi liczyć się z opłacaniem składek na ubezpieczenia społeczne – emerytalnej, rentowej, chorobowej i wypadkowej oraz ubezpieczenie zdrowotne. Nie ma tu znaczenia, czy pracownik zrezygnował z pobierania świadczenia emerytalnego, czy nie. Pracodawca ma obowiązek zgłosić go do ZUS-u w terminie maksymalnie 7 dni od momentu powstania obowiązku ubezpieczeniowego na druku ZUS ZUA.

Jedyną ulgą w obszarze opłacania składek za emeryta jest brak obowiązku wpłaty na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, z którego zwolnione są kobiety powyżej 55 roku życia oraz mężczyźni powyżej 60 roku życia.

Najczęstszą sytuacją, w której osoba uprawniona do pobierania emerytury pracuje na podstawie umowy o pracę, jest kontynuacja współpracy z pracodawcą, u którego pracownik świadczył pracę przed osiągnięciem wieku emerytalnego. Należy przy tym pamiętać, że strony muszą rozwiązać umowę na przynajmniej jeden dzień, a następnie zawiązać nową, ponieważ emeryt, aby otrzymać świadczenie emerytalne, musi przedstawić świadectwo pracy i wyrejestrować się z ubezpieczeń społecznych.

Umowa zlecenia

Zatrudnienie emeryta na podstawie umowy zlecenia również wiąże się z koniecznością odprowadzania za niego składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Tutaj mamy jednak kilka możliwych opcji:

• Umowa zlecenie jest jedyną formą zatrudnienia emeryta – wtedy zleceniodawca opłaca wszystkie składki ZUS (emerytalną, rentową, chorobową, zdrowotną i wypadkową).
• Emeryt jest już zatrudniony na podstawie umowy o pracę u innego pracodawcy – w tej sytuacji zleceniodawca opłaca za niego tylko składkę zdrowotną.
• Emeryt jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę i jednocześnie na umowę zlecenie w tej samej firmie – wtedy składki odprowadzane są z obu tytułów – stosunku pracy i umowy zlecenia.
• Emeryt ma kilka umów zlecenia jednocześnie u różnych zleceniodawców a łączny przychód z nich nie osiąga minimalnego wynagrodzenia o pracę – wtedy każda z tych umów osobno podlega pełnemu oskładkowaniu
• Emeryt ma kilka umów zlecenia u różnych zleceniodawców, ale osiąga z nich minimalne wynagrodzenie za pracę

Umowa o dzieło 

W przypadku nawiązania umowy o dzieło nie ma obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne (chyba, że emeryt jest zatrudniony u tego samego pracodawcy zarówno na podstawie umowy o pracę jak i dzieło – wtedy łączny przychód jest oskładkowany). Firma musi jedynie odprowadzać za emeryta zaliczkę na podatek dochodowy.

Wcześniejsza emerytura a dodatkowa praca – limity

Zdarza się tak, że emeryt pobiera wcześniejszą emeryturę (Fundusz Emerytur Pomostowych) przed osiągnięciem ustawowego wieku emerytalnego. W tej sytuacji, jeśli chce podjąć dodatkową pracę, obowiązuje go limit dorabiania. Jeśli go przekroczy, jego świadczenie emerytalne może zostać pomniejszone lub zawieszone:

• jeśli przychód emeryta przekroczy 70% średniego wynagrodzenia (przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto podawane przez GUS za poprzedni kwartał kalendarzowy – od marca 2024 jest to 5 278,30 zł brutto), emerytura może zostać pomniejszona o kwotę, która przekracza limit
• jeśli przychód emeryta będzie wyższy o 130% średniego wynagrodzenia (od marca 2024 roku 9 802,50 zł brutto) – wcześniejsza emerytura może zostać całkowicie zawieszona.

Emeryta, który osiągnął ustawowy wiek emerytalny, nie obowiązują powyższe limity.

Źródła:

• Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
• Ustawa z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych