Umowa o zakazie konkurencji – wzór
Data dodania: 28 marca, 2025 | Ostatnia aktualizacja: 27 sierpnia, 2025
Autor
Kasia Bucior
Specjalista ds. marketingu w HRappka.pl
Opiekun merytoryczny
Anna Chyrchała
Starszy specjalista ds. kadr i płac w HRappka.pl
Dzięki umowie o zakazie konkurencji pracodawca ma możliwość zabezpieczyć się przed działaniem swoich pracowników na rzecz organizacji o podobnym działaniu oraz przekazywaniem im np. szczególnie ważnych informacji i danych firmy. Umowa taka może obowiązywać zarówno w trakcie, jak i po ustaniu stosunku pracy (ta druga wymaga od pracodawcy wypłaty odpowiedniego odszkodowania).
W artykule odpowiadamy na najczęściej pojawiające się pytania o umowę o zakazie konkurencji oraz udostępniamy wzór do pobrania.
>> Testuj system kadrowo-płacowy 14 dni za darmo
Zagadnienia poruszane w artykule:
Jak działa umowa o zakazie konkurencji?
Umowa o zakazie konkurencji to zobowiązanie pracownika lub współpracownika do powstrzymania się od działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy. Ma ona na celu ochronę interesu pracodawcy przed działaniami, które mogłyby naruszać dobro zakładu pracy. Możemy wyróżnić dwa rodzaje takich umów:
- umowa o zakazie konkurencji w trakcie trwania stosunku pracy (wygasa po zakończeniu zatrudnienia pracownika)
- umowa o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy.
Zakaz konkurencji w czasie trwania stosunku pracy jest regulowany przez przepisy Kodeksu pracy (art.101(1) KP) i obowiązkowo wymaga pod rygorem nieważności formy pisemnej.
Warto również pamiętać, że naruszenie zakazu konkurencji może prowadzić do odpowiedzialności pracownika, ale w ramach ogólnych zasad odpowiedzialności materialnej wynikających z działu V Kodeksu pracy, co oznacza, że pracodawca musi udowodnić powstanie szkody.
Art. 101(1). [Zakaz konkurencji dotyczący pracownika pozostającego w stosunku pracy]
§ 1. W zakresie określonym w odrębnej umowie, pracownik nie może prowadzić działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy ani też świadczyć pracy w ramach stosunku pracy lub na innej podstawie na rzecz podmiotu prowadzącego taką działalność (zakaz konkurencji).
§ 2. Pracodawca, który poniósł szkodę wskutek naruszenia przez pracownika zakazu konkurencji przewidzianego w umowie, może dochodzić od pracownika wyrównania tej szkody na zasadach określonych w przepisach rozdziału I w dziale piątym.
Umowa o zakazie konkurencji – wzór do pobrania
Uzupełnij dane, a my na podany adres e-mail wyślemy Ci szablony umów o zakazie konkurencji:
- w trakcie trwania stosunku pracy
- po ustaniu stosunku pracy.
Pobierz wzory umów o zakazie konkurencji
Czy pracodawca musi płacić odszkodowanie za zakaz konkurencji?
W przypadku zakazu konkurencji w trakcie trwania stosunku pracy pracodawca nie ma obowiązku wypłaty odszkodowania. Natomiast jeśli zakaz konkurencji obowiązuje po zakończeniu stosunku pracy, wówczas pracownikowi należy się wynagrodzenie, które określa umowa o zakazie konkurencji. Obowiązek wypłaty odszkodowania jest przewidziany przepisami Kodeksu pracy (Art. 101(2) KP), a jego wysokość musi wynosić co najmniej 25% wynagrodzenia otrzymanego przez pracownika przed rozwiązaniem stosunku pracy. Wynagrodzenie to jest liczone jako średnie miesięczne wynagrodzenie otrzymywane przez pracownika przed ustaniem stosunku pracy (zazwyczaj za okres ostatnich 12 miesięcy).
W umowie o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy należy określić okres obowiązywania zakazu konkurencji oraz wysokość odszkodowania należnego pracownikowi od pracodawcy.
W przypadku sporu o odszkodowaniu orzeka sąd pracy. Jeżeli pracodawca nie wypłaci odszkodowania wynikającego z umowy, pracownik może dochodzić swoich praw przed sądem pracy. W takim przypadku może on orzec o należnym odszkodowaniu, opierając się na treści zawartej umowy oraz wyroku Sądu Najwyższego w analogicznych sprawach.
Uwaga! Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, jeśli pracownik zostaje zwolniony w trybie dyscyplinarnym (art. 52 KP), to pracodawca może uchylić się od obowiązku wypłaty odszkodowania za zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy, o ile taka możliwość została przewidziana w umowie.
Kiedy umowa o zakazie konkurencji może być nieważna?
Umowa o zakazie konkurencji może być nieważna, jeśli:
- została zawarta bez zachowania formy pisemnej
- nie określa okresu obowiązywania zakazu konkurencji,
- nie zawiera wysokości odszkodowania należnego pracownikowi,
- narusza zasady współżycia społecznego (np. nadmiernie ogranicza możliwość swobodnego wykonywania zawodu)
- ogranicza wolność gospodarczą pracownika w sposób nieproporcjonalny (np. jeśli zakaz konkurencji jest zbyt szeroki terytorialnie lub obejmuje zbyt długi okres).
Zakaz konkurencji na umowie zlecenie i B2B
Zakaz konkurencji w umowach cywilnoprawnych (np. umowa zlecenie) a także w ramach kontraktów B2B nie podlega regulacjom Kodeksu pracy, ale może być stosowany na zasadach określonych w umowie między stronami. W takim przypadku należy wyraźnie określić przedmiot zakazu, czas jego obowiązywania oraz ewentualne konsekwencje za złamanie zakazu konkurencji.
W przypadku umów B2B zakaz konkurencji może być częścią klauzuli lojalnościowej i podlegać zasadom Kodeksu cywilnego, w szczególności zasadzie swobody umów (art. 353(1) KC).
Warto pamiętać, że w niektórych przypadkach sądy uznają nadmiernie restrykcyjne klauzule konkurencyjne za nieważne na podstawie art. 58 KC (nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub zasadami współżycia społecznego).
TESTUJ 14 DNI BEZ OPŁAT
Zacznij automatyzować procesy kadrowe już dziś!
Sprawdź jak system HRappka usprawni procesy HR w Twojej firmie!