Nowelizacja specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy

Wojna, która wybuchła w Ukrainie w lutym 2022 roku, wymusiła konieczność wdrożenia wielu nowych rozwiązań. Mają one na celu wsparcie uchodźców poprzez ułatwienie legalizacji ich pobytu oraz uproszczony dostęp do rynku pracy, edukacji i świadczeń społecznych. Zgodnie z obowiązującymi przepisami legalny pobyt obywateli Ukrainy kończy się w tym roku. W związku z tym MSWiA pracuje nad nowelizacją ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Poniżej przedstawiamy najważniejsze zmiany zawarte w projekcie oraz planowany termin jego przyjęcia przez Radę Ministrów.

Przedłużenie legalności pobytu i ochrona tymczasowa

Jedną z kluczowych zmian, które ma wprowadzić nowelizacja specustawy, jest przedłużenie okresu możliwości korzystania przez obywateli Ukrainy z ochrony czasowej na terytorium Polski w związku z konfliktem zbrojnym. Obecne przepisy przedłużają legalny pobyt obywateli Ukrainy do 30 września 2025 roku. Założenia przedstawione w projekcie ustawy przewidują jego wydłużenie do 4 marca 2026 roku.

Zmiany oznaczają również, że obywatele Ukrainy nadal będą mogli korzystać z dostępu do rynku pracy, systemu edukacji, opieki zdrowotnej i świadczeń socjalnych, a także będą mieli możliwość zamieszkiwania w zbiorowych formach zakwaterowania.

Projekt ustawy wnosi również zmiany w zakresie zezwoleń wydawanych na podstawie art. 42a ust. 1. Dotyczy to sytuacji, gdy obywatel Ukrainy nie spełnia wymogów udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na deklarowany cel pobytu. W takim przypadku zezwolenia na pobyt czasowy będą wydawane na okres jednego roku, licząc od dnia wydania decyzji. Po zmianach zezwolenie na podstawie tego artykułu będzie można uzyskać tylko raz.

Dodatkowo projekt ustawy aktualizuje kryteria nadania zezwolenia na pobyt czasowy w uproszczonym trybie, tzw. CUKR, oraz reguluje kwestię legalności pobytu obywateli Ukrainy, którzy do 4 marca 2026 roku złożą wniosek o nadanie statusu CUKR.

Praca i zawody medyczne – kontynuacja uproszczeń

Specustawa przewiduje kontynuację rozwiązań umożliwiających podejmowanie pracy w Polsce przez pielęgniarki i położne z Ukrainy bez konieczności uzyskania dodatkowego zezwolenia. Praca w tych zawodach może być wykonywana maksymalnie przez trzy lata.

Pracodawcy będą mogli nadal korzystać z uproszczonej procedury zatrudnienia pracowników z Ukrainy. Oznacza to, że praca takich osób może być świadczona na podstawie powiadomienia o powierzeniu wykonywania pracy obywatelowi Ukrainy.

Świadczenia społeczne i zakwaterowanie

Projekt ustawy doprecyzowuje kwestie świadczeń społecznych, takich jak program 800+. Dzieci z Ukrainy, które przed osiągnięciem pełnoletności ukończyły szkołę ponadpodstawową, będą mogły otrzymywać wsparcie, jeśli kontynuują naukę.

Zmiany obejmują również zasady zakwaterowania uchodźców. Projekt ustawy określa termin zakończenia przyjmowania uchodźców do ośrodków zbiorowego zakwaterowania – do 31 października 2025 roku.

Ponadto osoby należące do tzw. grup wrażliwych, określonych w ustawie, będą mogły kontynuować pobyt w tych ośrodkach. Do tej grupy zaliczają się m.in. osoby starsze, osoby z niepełnosprawnościami oraz samotne matki z dziećmi.

Etap prac legislacyjnych

Obecnie projekt zakończył już etap konsultacji publicznych i znajduje się na etapie opiniowania. Nie jest jeszcze znana dokładna data wejścia w życie nowych przepisów, jednak przewiduje się, że nastąpi to w trzecim kwartale 2025 roku.

Czytaj więcej

• Wniosek o pobyt czasowy w celu wykonywania pracy – jak wypełnić?