Wynagrodzenie przestojowe dla pracownika – ile wynosi i kiedy się należy?

Zdarzają się sytuacje, w których pracownik nie może realizować swoich obowiązków w pracy z przyczyn niezależnych od siebie (awarie, brak sprzętu, pogoda). Pracodawca nie może jednak wtedy uznać, że skoro pracownik nie wykonuje pracy, to nie należy mu się wynagrodzenie. Jeśli pozostaje on w gotowości do pracy, przysługuje mu wynagrodzenie przestojowe. Jakie są warunki jego otrzymania i ile wynosi to świadczenie? Odpowiadamy na kluczowe pytania dla pracodawców i działów kadr.

>> Testuj system kadrowo-płacowy 14 dni za darmo

Czym jest wynagrodzenie przestojowe i kiedy przysługuje?

Wynagrodzenie przestojowe to świadczenie należne pracownikowi, który nie może wykonywać pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy, ale pozostaje w gotowości do jej podjęcia. Warunkiem jego otrzymania jest:

• obecność w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę,
• posiadanie zdolności fizycznych i psychicznych do wykonywania obowiązków,
• wyrażenie gotowości do pracy.

Przykłady przestoju wynikającego z przyczyn leżących po stronie pracodawcy to:

• awaria maszyn lub urządzeń, brak Internetu w firmie
• brak materiałów potrzebnych do pracy,
• trudne warunki atmosferyczne,
• brak dostępów do używanych w firmie systemów i programów, które są niezbędne do wykonywania pracy

Ile wynosi wynagrodzenie przestojowe?

Zgodnie z art. 81 Kodeksu pracy, wynagrodzenie przestojowe wynosi tyle, ile stawka godzinowa lub miesięczna wynikająca z osobistego zaszeregowania pracownika. Jeśli jednak taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony (dotyczy np. pracowników, którzy otrzymują wynagrodzenie akordowe lub prowizyjne, czyli wynagrodzenie określone jako stawka za ilość wytworzonych produktów bądź określony procent przychodu, dochodu lub zysku) przysługuje 60% wynagrodzenia. W każdym przypadku wynagrodzenie to nie może być niższe niż płaca minimalna obowiązująca w danym roku.

Jeśli przestój nastąpił z winy pracownika, wynagrodzenie za czas przestoju nie przysługuje. Jeśli pracodawca skieruje go do innej pracy, otrzyma wynagrodzenie za jej wykonanie, ale wtedy jego wysokość może różnić się od wynagrodzenia zasadniczego.

Art. 81 KP §  1.  Pracownikowi za czas niewykonywania pracy, jeżeli był gotów do jej wykonywania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy, przysługuje wynagrodzenie wynikające z jego osobistego zaszeregowania, określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania – 60% wynagrodzenia. W każdym przypadku wynagrodzenie to nie może być jednak niższe od wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów.

Czy pracownik musi być obecny w firmie, aby otrzymać wynagrodzenie przestojowe?

Tak. Gotowość do pracy oznacza, że pracownik musi pozostawać do dyspozycji pracodawcy. Jeśli np. z powodu awarii maszyny nie stawi się w firmie, wynagrodzenie przestojowe może mu nie przysługiwać.

Czy pracodawca może powierzyć pracownikowi inne obowiązki podczas przestoju?

Tak. W czasie przestoju pracodawca może skierować pracownika do innych zadań, ale powinny one odpowiadać jego kwalifikacjom. Na przykład pracownik biurowy nie może zostać zobowiązany do sprzątania hali produkcyjnej. W takim przypadku przysługuje mu wynagrodzenie za wykonaną pracę, a nie wynagrodzenie przestojowe.

Czy pracodawca może wysłać pracownika na urlop podczas przestoju?

Nie. Pracodawca nie może zmusić pracownika do wykorzystania urlopu wypoczynkowego w okresie przestoju, chyba że wynika to z wcześniej ustalonego planu urlopów lub wniosku samego pracownika. Nie może również wysłać go na urlop bezpłatny.

Jakie przepisy regulują wynagrodzenie przestojowe?

Podstawą prawną wynagrodzenia przestojowego jest art. 81 Kodeksu pracy, który określa prawo do wynagrodzenia za czas niewykonywania pracy i okresowe powierzenie pracownikowi innej pracy.

Dodatkowe regulacje mogą wynikać z układów zbiorowych pracy lub regulaminów wynagradzania obowiązujących w danym zakładzie.

Przestój w pracy z winy pracownika

Jeżeli przestój nastąpił z winy pracownika, przysługuje wyłącznie wynagrodzenie przewidziane za wykonaną pracę.

Przestój w pracy a wynagrodzenie pracownika – podsumowanie

Wynagrodzenie przestojowe przysługuje pracownikowi, który pozostaje w gotowości do pracy, ale nie może jej wykonywać z przyczyn niezależnych od siebie. Kluczowe zasady jego przyznawania to:

• minimalna wysokość wynagrodzenia za czas przestoju nie może być niższa niż płaca minimalna,
• jeśli pracownik nie ma wyodrębnionej stawki wynagrodzenia, przysługuje mu 60% pensji,
• pracodawca może powierzyć inne zadania, ale muszą one odpowiadać kwalifikacjom pracownika,
• w czasie przestoju pracodawca może powierzyć pracownikowi inną pracę, za której wykonanie przysługuje wynagrodzenie przewidziane za tę pracę, jednak nie niższe niż wynagrodzenie wynikające z osobistego zaszeregowania
• pracownik nie może zostać zmuszony do urlopu w czasie przestoju.

W przypadku wątpliwości warto skonsultować się z działem kadr lub ekspertem ds. prawa pracy.

Czytaj więcej:

• Obsługa kadrowo-płacowa: ile kosztuje i co obejmuje?
• Dokumenty do zatrudnienia pracownika – wzory do pobrania
• Lista płac – wzór z omówieniem
• Regulamin wynagradzania – wzór i omówienie