Składki ZUS pracownika 2026 i 2027 – ile wynoszą i kto je płaci?

Pracodawca zatrudniający pracownika na podstawie umowy o pracę jest płatnikiem składek. Oznacza to, że oblicza składki ZUS za pracownika, potrąca z wynagrodzenia część finansowaną przez zatrudnionego, a pozostałą część pokrywa z własnych środków.

W 2026 roku minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 4 806 zł brutto, natomiast od 1 stycznia 2027 roku najniższa krajowa wzrośnie do 4 950 zł brutto. Stawka na 2027 r. jest już ostateczna i wynika z rozporządzenia Rady Ministrów z 14 września 2026 r.

W przypadku pracownika zatrudnionego w ramach stosunku pracy z jego wynagrodzenia finansowane są składki emerytalna, rentowa i chorobowa w łącznej wysokości 13,71% podstawy wymiaru składek. Dodatkowo pracownik finansuje składkę na ubezpieczenie zdrowotne wynoszącą 9% jej podstawy. Pracodawca opłaca natomiast własną część składek społecznych oraz – jeżeli nie występuje zwolnienie – składki na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i FGŚP.

Składki ZUS pracownika – co obejmują?

Zasady podlegania ubezpieczeniom i finansowania składek określa przede wszystkim ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Z kolei obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego wynika z ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Kodeks pracy określa natomiast zasady powstawania stosunku pracy. Osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu i zdrowotnemu.

Rodzaj składki	Łączna stawka	Finansuje pracownik	Finansuje pracodawca
emerytalna	19,52%	9,76%	9,76%
rentowa	8%	1,50%	6,50%
chorobowa	2,45%	2,45%	–
wypadkowa	zależna od płatnika	–	całość
zdrowotna	9% podstawy składki zdrowotnej	9%	–
Fundusz Pracy	1%	–	1%
Fundusz Solidarnościowy	1,45%	–	1,45%
FGŚP	0,10%	–	0,10%

W przykładach w dalszej części artykułu przyjmujemy składkę wypadkową 1,67%. Jest to stawka stosowana m.in. przez płatników zgłaszających do ubezpieczenia wypadkowego nie więcej niż 9 osób oraz płatników niepodlegających wpisowi do rejestru REGON. U innych pracodawców właściwa stopa składki wypadkowej może być inna.

Podstawa wymiaru składek pracownika – od jakiej kwoty liczy się ZUS?

Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne nie zawsze jest po prostu sumą wszystkich wypłat otrzymanych przez pracownika.

Co do zasady podstawę stanowi przychód pracownika ze stosunku pracy w rozumieniu przepisów podatkowych. Istnieją jednak określone przepisami należności wyłączone z podstawy wymiaru składek. Szczegółowy katalog takich wyłączeń zawiera rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

Dlatego przy ustalaniu należnych składek należy każdorazowo sprawdzić, czy dany składnik wynagrodzenia należy do przychodów stanowiących podstawę wymiaru składek.

Podstawa składki zdrowotnej pracownika jest ustalana inaczej. Co do zasady stanowi ją podstawa składek społecznych pomniejszona o finansowane przez pracownika składki emerytalną, rentową i chorobową.

Jakie składki są potrącane z wynagrodzenia pracownika?

Z wynagrodzenia brutto pracownika zatrudnionego na umowę o pracę finansowane są:

• składka emerytalna – 9,76%,

• składka rentowa – 1,50%,

• składka chorobowa – 2,45%,

• składka zdrowotna – 9% podstawy składki zdrowotnej.

Łączna stopa składek na ubezpieczenia społeczne finansowanych bezpośrednio przez pracownika wynosi więc 13,71%.

Składka zdrowotna nie jest jednak liczona bezpośrednio od wynagrodzenia brutto. Najpierw należy pomniejszyć podstawę o składki emerytalną, rentową i chorobową finansowane przez ubezpieczonego.

Jakie składki ZUS finansuje pracodawca?

Pracodawca finansuje z własnych środków składkę emerytalną w wysokości 9,76% oraz rentową w wysokości 6,5%. Do tego dochodzi składka wypadkowa, której wysokość zależy od sytuacji konkretnego płatnika.

Pracodawca może być również zobowiązany do opłacania składek na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Ważne jest rozróżnienie dwóch funduszy: składka na Fundusz Pracy wynosi obecnie 1%, natomiast składka na Fundusz Solidarnościowy 1,45%. Łącznie daje to 2,45% podstawy wymiaru. ZUS wykazuje składki na FP i FS łącznie w deklaracji ZUS DRA.

Od 1 czerwca 2025 r. zasady opłacania składek na Fundusz Pracy wynikają z ustawy z 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia, w szczególności z art. 259–263. Obowiązek opłacania FP nie występuje w każdym przypadku. Przepisy przewidują m.in. zwolnienia związane z wiekiem pracownika oraz niektórymi sytuacjami dotyczącymi zatrudnienia osób bezrobotnych lub powrotu do pracy po urlopach związanych z rodzicielstwem.

Składki ZUS od najniższej krajowej 2026 – przykład

Od 1 stycznia 2026 r. minimalne wynagrodzenie wynosi 4 806 zł brutto. Więcej o wysokości pensji minimalnej, kwocie netto, stawce godzinowej i kosztach zatrudnienia przeczytasz w artykule najniższa krajowa 2026.

Załóżmy, że pracownik jest zatrudniony na pełny etat na umowę o pracę, otrzymuje dokładnie minimalne wynagrodzenie, pracodawca stosuje składkę wypadkową 1,67%, a do zatrudnienia nie mają zastosowania zwolnienia z FP, FS ani FGŚP.

Składki finansowane przez pracownika przy wynagrodzeniu 4 806 zł

Składka	Wyliczenie	Kwota
emerytalna	4 806 × 9,76%	469,07 zł
rentowa	4 806 × 1,50%	72,09 zł
chorobowa	4 806 × 2,45%	117,75 zł
składki społeczne razem		658,91 zł
podstawa składki zdrowotnej	4 806 − 658,91	4 147,09 zł
zdrowotna	4 147,09 × 9%	373,24 zł

Łącznie składki społeczne i zdrowotna finansowane przez pracownika wynoszą 1 032,15 zł. Nie jest to jednak pełna różnica między wynagrodzeniem brutto a netto, ponieważ przy obliczaniu wynagrodzenia należy dodatkowo uwzględnić zaliczkę na podatek dochodowy.

Składki finansowane przez pracodawcę w 2026 r.

Składka	Kwota
emerytalna 9,76%	469,07 zł
rentowa 6,50%	312,39 zł
wypadkowa 1,67%	80,26 zł
Fundusz Pracy 1%	48,06 zł
Fundusz Solidarnościowy 1,45%	69,69 zł
FGŚP 0,10%	4,81 zł
razem po stronie pracodawcy	984,28 zł

Przy powyższych założeniach całkowity koszt zatrudnienia pracownika otrzymującego najniższą krajową w 2026 r. wynosi więc:

4 806 zł + 984,28 zł = 5 790,28 zł miesięcznie.

Składki ZUS od najniższej krajowej 2027 – przykład

Od 1 stycznia 2027 r. minimalne wynagrodzenie za pracę będzie wynosiło 4 950 zł brutto, a minimalna stawka godzinowa dla określonych umów cywilnoprawnych – 32,30 zł brutto. Kwoty te zostały określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z 14 września 2026 r.

Szczegółowe wyliczenia wynagrodzenia netto oraz porównanie kosztów zatrudnienia w 2026 i 2027 r. znajdziesz w osobnym artykule: najniższa krajowa 2027 – netto, brutto, stawka godzinowa i koszt pracodawcy.

Składki finansowane przez pracownika przy wynagrodzeniu 4 950 zł

Składka	Wyliczenie	Kwota
emerytalna	4 950 × 9,76%	483,12 zł
rentowa	4 950 × 1,50%	74,25 zł
chorobowa	4 950 × 2,45%	121,28 zł
składki społeczne razem		678,65 zł
podstawa składki zdrowotnej	4 950 − 678,65	4 271,35 zł
zdrowotna	4 271,35 × 9%	384,42 zł

Łącznie składki społeczne i zdrowotna finansowane przez pracownika wyniosą przy tych założeniach 1 063,07 zł.

Ile wyniesie koszt pracodawcy przy najniższej krajowej 2027?

Na dzień aktualizacji artykułu projekt ustawy budżetowej na 2027 r. przewiduje utrzymanie składki na Fundusz Pracy na poziomie 1%, Fundusz Solidarnościowy na poziomie 1,45% oraz FGŚP na poziomie 0,10%. Projekt został skierowany do Sejmu 29 września 2026 r. i nie jest jeszcze uchwaloną ustawą budżetową.

Przy założeniu, że stawki te zostaną utrzymane, a składka wypadkowa wyniesie 1,67%, wyliczenie wygląda następująco:

Składka	Kwota
emerytalna 9,76%	483,12 zł
rentowa 6,50%	321,75 zł
wypadkowa 1,67%	82,67 zł
Fundusz Pracy 1%	49,50 zł
Fundusz Solidarnościowy 1,45%	71,78 zł
FGŚP 0,10%	4,95 zł
razem po stronie pracodawcy	1 013,77 zł

Przy takich założeniach całkowity koszt pracownika otrzymującego minimalne wynagrodzenie w 2027 r. wyniesie 5 963,77 zł miesięcznie.

Kwotę kosztu pracodawcy na 2027 r. należy traktować jako wyliczenie według aktualnego projektu ustawy budżetowej i zaktualizować, jeżeli w toku prac legislacyjnych zmienią się stawki FP, FS lub FGŚP.

Roczny limit składek emerytalnych i rentowych

Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe podlega rocznemu ograniczeniu do tzw. trzydziestokrotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.

W 2026 r. limit ten wynosi 282 600 zł. Po jego przekroczeniu w danym roku kalendarzowym nie nalicza się już składek emerytalnej i rentowej od nadwyżki. Ograniczenie nie dotyczy m.in. składki chorobowej, wypadkowej ani składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Umowa zlecenia a składki ZUS – zasady są inne

Powyższe wyliczenia dotyczą pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. W przypadku umowy zlecenia lub innych umów cywilnoprawnych zakres obowiązkowych ubezpieczeń może zależeć m.in. od innych tytułów do ubezpieczeń, wysokości podstawy oraz statusu zleceniobiorcy.

W przypadku zleceniobiorców ubezpieczenie chorobowe może być dobrowolne, jeżeli dana osoba obowiązkowo podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu umowy zlecenia.

Szczególne zasady dotyczą również uczniów i studentów do ukończenia 26. roku życia. Co do zasady z umowy zlecenia zawartej z podmiotem innym niż własny pracodawca nie podlegają oni ubezpieczeniom społecznym ani zdrowotnemu. Umowa o pracę jest natomiast oskładkowana także wtedy, gdy pracownik ma status studenta.

Warto również pamiętać o rozszerzonej definicji pracownika zawartej w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. Dla celów ubezpieczeniowych za pracownika może zostać uznana także osoba wykonująca pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, innej umowy o świadczenie usług albo umowy o dzieło, jeżeli zawarła taką umowę z własnym pracodawcą lub w ramach tej umowy wykonuje pracę na jego rzecz.

Ile czasu ma pracodawca na zgłoszenie pracownika do ZUS?

Pracodawca powinien zgłosić pracownika do odpowiednich ubezpieczeń w terminie 7 dni od dnia powstania obowiązku ubezpieczeń, czyli najczęściej od dnia rozpoczęcia zatrudnienia.

Pracownika podlegającego zarówno ubezpieczeniom społecznym, jak i ubezpieczeniu zdrowotnemu zgłasza się co do zasady na formularzu ZUS ZUA.

Samo zgłoszenie do ZUS jest jednym z kilku obowiązków związanych z rozpoczęciem zatrudnienia. Jeśli chcesz sprawdzić cały proces, zobacz również zestawienie dokumentów potrzebnych do zatrudnienia pracownika.

Terminy opłacania składek ZUS

Dokumenty rozliczeniowe i należne składki za dany miesiąc należy przekazać do ZUS:

• do 5. dnia następnego miesiąca – w przypadku jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych,

• do 15. dnia następnego miesiąca – w przypadku płatników posiadających osobowość prawną, np. spółek z o.o. i spółek akcyjnych,

• do 20. dnia następnego miesiąca – w przypadku pozostałych płatników, w tym przedsiębiorców i spółek osobowych.

Jeżeli termin przypada w sobotę, niedzielę lub dzień ustawowo wolny od pracy, przesuwa się na następny dzień roboczy.

Pobierz nasz Kalendarz Kadrowego i bądź na bieżąco ze wszystkimi ważnymi terminami!

Co się dzieje, gdy pracodawca nie opłaca składek ZUS?

Za prawidłowe obliczenie, rozliczenie i przekazanie składek odpowiada płatnik, czyli pracodawca. Zaległości pracodawcy nie stają się zobowiązaniem pracownika.

W przypadku pracowników ZUS zapisuje na koncie składki należne wynikające z dokumentów rozliczeniowych przekazanych przez płatnika. Jest to istotna różnica w porównaniu z osobami prowadzącymi działalność gospodarczą, w przypadku których na koncie zapisywane są składki faktycznie opłacone.

Pracownik powinien jednak regularnie sprawdzać swoje konto w ZUS. Brak zgłoszenia do ubezpieczeń lub błędne dokumenty rozliczeniowe wymagają wyjaśnienia i skorygowania przez płatnika.

Jak obliczyć składki ZUS za pracownika?

Przy obliczaniu wynagrodzenia trzeba uwzględnić nie tylko składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne, ale również zaliczkę na podatek, ewentualne ulgi podatkowe, koszty uzyskania przychodów oraz dodatkowe składniki wynagrodzenia.

W praktyce wszystkie te elementy są uwzględniane podczas przygotowywania listy płac, która pokazuje przejście od wynagrodzenia brutto do kwoty netto oraz składki i pozostałe obciążenia związane z wynagrodzeniem.

Końcowa kwota wynagrodzenia netto może się różnić nawet przy takim samym wynagrodzeniu brutto. Znaczenie mogą mieć m.in. ulgi podatkowe, uczestnictwo w PPK, koszty uzyskania przychodu czy dodatkowe składniki pensji. Do wynagrodzenia mogą dochodzić również należności związane z pracą ponad obowiązujące normy czasu pracy – zasady ich ustalania opisujemy szerzej w artykule o wynagrodzeniu za nadgodziny.

W kalkulatorze wynagrodzeń HRappka można przeprowadzić wyliczenie wynagrodzenia oraz sprawdzić składki finansowane przez pracownika i pracodawcę, zaliczkę na podatek i całkowity koszt zatrudnienia.

System kadrowo-płacowy HRappka automatyzuje natomiast naliczanie wynagrodzeń, rozliczanie składek i przygotowywanie dokumentów oraz deklaracji ZUS, PIT i PPK.

Składki ZUS pracownika – najczęściej zadawane pytania

Ile procent ZUS płaci pracownik?

Pracownik zatrudniony na umowę o pracę finansuje składki społeczne w łącznej wysokości 13,71% podstawy: emerytalną 9,76%, rentową 1,50% i chorobową 2,45%. Dodatkowo finansuje składkę zdrowotną wynoszącą 9% jej podstawy.

Ile ZUS płaci pracodawca za pracownika?

Przy standardowej składce wypadkowej 1,67% oraz obowiązku opłacania FP, FS i FGŚP dodatkowy koszt pracodawcy wynosi obecnie około 20,48% wynagrodzenia brutto. W konkretnym przypadku wysokość może być inna ze względu na stopę składki wypadkowej albo zwolnienia z określonych funduszy.

Ile wynosi ZUS od najniższej krajowej w 2026 roku?

Przy wynagrodzeniu 4 806 zł brutto pracownik finansuje 658,91 zł składek społecznych oraz 373,24 zł składki zdrowotnej. Przy składce wypadkowej 1,67% i braku zwolnień składki oraz fundusze finansowane przez pracodawcę wynoszą 984,28 zł, co daje łączny koszt zatrudnienia 5 790,28 zł.

Ile wyniesie ZUS od najniższej krajowej w 2027 roku?

Przy wynagrodzeniu minimalnym 4 950 zł pracownik będzie finansował 678,65 zł składek społecznych oraz 384,42 zł składki zdrowotnej. Przy utrzymaniu stawek FP, FS i FGŚP przewidzianych obecnie w projekcie ustawy budżetowej oraz przy składce wypadkowej 1,67% koszt pracodawcy wyniesie około 5 963,77 zł miesięcznie.

Czytaj więcej:

• Jakie przerwy w pracy przysługują pracownikom?
• Samochód prywatny do celów służbowych – jak obliczyć?
• Czy można zwolnić pracownika przebywającego na L4?